Η εσχατολογία στη Β’ επιστολή Πέτρου

Η μελέτη του Χαράλαμπου Ατματζίδη ασχολείται με τις εσχατολογικές αντιλήψεις της Β΄ Επιστολής Πέτρου. Ο συγγραφέας από την αρχή της μελέτης του τονίζει ότι η Β΄ Πέτρου παρά τη μικρή της έκταση αποτελεί ένα κείμενο πλούσιο σε θεολογικές  και φιλοσοφικές ιδέες. Κατά την άποψη μάλιστα του συγγραφέα άδικα η σύγχρονη έρευνα την αγνόησε ή την αξιολόγησε αρνητικά και πολύ ορθά η εκκλησία την περιέλαβε στα κανονικά βιβλία της Καινής Διαθήκης, αποδεικνύοντας κατά αυτόν τον τρόπο ότι είναι δεκτική πρωτοποριακών ιδεών και απόψεων, οι οποίες εκφράζονται και περιγράφουν την πίστη της, χωρίς βέβαια να την στρεβλώνουν ή και να την αναιρούν. Κεντρικό θέμα της επιστολής αποτελεί η εσχατολογία. Αυτή αναπτύσσεται στην επιστολή εξαιτίας της εμφάνισης στην κοινότητα χριστιανών που αμφισβητούσαν τον ερχομό του κυρίου, την πρόνοια του Θεού για τον κόσμο και την εξάρτηση του κόσμου από τον δημιουργό Θεό.

Πριν από την κυρίως ανάλυση του θέματος σε δύο μέρη, ο συγγραφέας παραθέτει εισαγωγή, στην οποία αναλύει την ιστορία της έρευνας για την επιστολή, τις βασικές εσχατολογικές απόψεις της επιστολής και στη συνέχεια αναφέρεται τόσο στη θέση της φιλοσοφίας στην πνευματική ζωή  των ανθρώπων της ρωμαϊκής εποχής όσο και στους αντιπάλους της Β΄ Πέτρου.

Στο πρώτο μέρος της μελέτης, ο συγγραφέας αναλύει το κεφάλαιο 3, 1-4 όπου ο Πέτρος αναφέρεται στους αντιπάλους της πίστης στην έλευση του Χριστού, περιγράφοντας το πλαίσιο διδασκαλίας τους. Στη συνέχεια εκθέτει και συγκρίνει τις εσχατολογικές αντιλήψεις της επιστολής με αντίστοιχες αντιλήψεις σε άλλα εξωκαινοδιαθηκικά χριστιανικά κείμενα συναφή με τη Β΄ Πέτρου, ιουδαϊκά και ελληνορωμαϊκά. Ο συγγραφέας καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το ερώτημα για το εάν και με ποιον τρόπο παρεμβαίνει το θείο στον κόσμο ή εάν παραμένει μακράν του κόσμου απαθές, απασχολεί διάφορες ομάδες, φιλοσοφικές ή μη και είναι ένα ερώτημα ευρύτερο των ορίων του πρώτου χριστιανισμού.

Στο δεύτερο μέρος της μελέτης ο συγγραφέας ασχολείται με τα κύρια χαρακτηριστικά της εσχατολογίας της επιστολής. Χωρίς να περιορίζεται μόνο στην ανάλυση του κειμένου της επιστολής, επιχειρεί παράλληλη ανάλυση των εσχατολογικών απόψεων ελλήνων-ρωμαίων φιλοσόφων  και ιουδαίων συγγραφέων και ραβίνων.

Κλείνοντας τη μελέτη του, ο Χαράλαμπος Ατματζίδης εκθέτει μια σειρά από θεολογικά και γενικότερα συμπεράσματα για την επιστολή. Η επιστολή είναι «αντιαιρετική», γιατί δίνει θεωρητικά κατοχυρωμένη απάντηση στους αμφισβητίες της ορθής πίστης και «απολογητική» γιατί αναπτύσσει την πίστη της κοινότητας χρησιμοποιώντας επιχειρήματα που απαντούν τόσο στην ιουδαϊκή και την ευρύτερη χριστιανική παράδοση όσο και στη θύραθεν γραμματεία.

Η μελέτη τελειώνει με εκτενή βιβλιογραφία, πίνακα χωρίων, ευρετήριο θεμάτων και ονομάτων και περίληψη στα αγγλικά.